cuatao.net

Author: H

Làm thuê và làm chủ

Bà chủ một doanh nghiệp đăng đàn trên VNExpress viết rằng:

Đã vậy, sau khi cứng cáp một chút, nhiều bạn ngay lập tức ngó nghiêng, nhảy việc. Thực tế đó khiến nhiều doanh nghiệp rất ngại tuyển sinh viên mới ra trường mà luôn yêu cầu tối thiểu vài năm kinh nghiệm. Nó cũng gây ấn tượng không đẹp đến hình ảnh, uy tín, chất lượng của lao động Việt Nam trong con mắt nhà tuyển dụng nước ngoài.

Tôi có cảm giác bà chủ doanh nghiệp này nghĩ rằng thuê sinh viên mới ra trường là ban ơn cho họ, nên sinh viên cứng cáp rồi bỏ đi là đồ vong ơn. Mối quan hệ giữa nhân viên với công ty là một hợp đồng làm ăn, thuận mua vừa bán, chẳng có ơn nghĩa gì ở đây cả. Nếu người làm chủ cảm thấy ban phát ơn huệ khi thuê một ai đó, tức là họ đã thuê nhầm người. Nếu người làm thuê không muốn ra đi vì cảm thấy phải trả ơn, tức là họ đã ở nhầm chỗ.

Nếu là chủ, khi nhân viên không thấy hạnh phúc, muốn ra đi, tôi sẽ làm hết sức để họ hạnh phúc, giữ họ ở lại. Tôi sẽ tạo ra dự án thú vị, đào tạo, huấn luyện, tạo điều kiện để nhân viên thăng tiến về chuyên môn, có một sự nghiệp, trở thành một phần của một cái gì đó lớn hơn và đương nhiên tôi sẽ tăng lương thưởng. Nếu sau khi đã làm tất cả, nhân viên vẫn muốn ra đi, tôi sẽ cảm ơn và viết cho họ một thư giới thiệu. Trách nhân viên không chuyên nghiệp, nhưng liệu bà chủ có chuyên nghiệp hay chưa?

Người làm chủ phải hiểu rằng để thu hút nhân tài họ cần phải có một chế độ đãi ngộ tương xứng và phải tôn trọng người làm việc cho mình. Các công ty ở Silicon Valley cho nhân viên bay business class, ở khách sạn 5 sao, ăn nhà hàng Michelin, còn các công ty Việt Nam sang Silicon Valley tuyển người bằng “lương thấp, đãi ngộ không có gì, nhưng mà đây là giúp đỡ đất nước mà”, khắm chịu không nổi.

Người ta muốn nghỉ việc vì điều kiện làm việc không tốt hoặc có cơ hội khác tốt hơn, chứ chẳng ai muốn nghỉ chỉ để “gây ấn tượng không đẹp đến hình ảnh, uy tín, chất lượng của lao động Việt Nam trong con mắt nhà tuyển dụng nước ngoài”. Mà trời ạ, nhà tuyển dụng nước ngoài là cái quái gì mà phải lo họ nghĩ xấu về mình? Thuận mua vừa bán, tuyển dụng nước nào không hiểu được nguyên lý cơ bản đó thì cũng chẳng đáng nghĩ đến làm gì.

Bà chủ dẫn lời một ông chủ khác:

Một tổng giám đốc công ty Việt Nam đứng dậy nói ngay: “Thách thức lớn mà các công ty Việt Nam phải đối mặt là cách nghĩ lệch lạc về việc làm và lao động đã ăn sâu vào gốc rễ từng gia đình. Còn năng suất, thực sự có thể cải thiện bằng việc đầu tư máy móc, công nghệ và quy trình”.

Ông so sánh, người Nhật được giáo dục từ nhỏ rằng tìm việc tại một công ty quan trọng không khác gì việc tìm bạn đời. Sự tận tụy và trung thành được đặt ở gạch đầu dòng trên cùng danh sách các viên gạch làm nên sự nghiệp. Những người càng đổi việc qua nhiều nơi, càng khó được tuyển dụng vào nơi mới.

Tôi nghĩ thách thức đúng là suy nghĩ lệch lạc, nhưng không phải của nhân viên mà của những người làm chủ. Tận tụy và trung thành chẳng quan trọng bằng có làm được việc hay không, có phù hợp với công việc hay không. Thị trường người lao động và chủ lao động tuân theo cung và cầu và được điều chỉnh bởi bàn tay vô hình. Đi ngược quy luật thị trường có thể đã dẫn đến một nước Nhật dậm chân tại chỗ mấy chục năm qua — thật khó hiểu tại sao người ta lại cứ lấy đó làm gương.

Tôi trung thành với công ty của tôi. Tôi không làm gì gây hại cho công ty (ví dụ như bán dữ liệu, công nghệ cho đối thủ). Tôi luôn quảng bá, giới thiệu, khuyến khích người khác sử dụng sản phẩm dịch vụ của công ty. Tôi luôn làm việc hết sức, làm tròn trách nhiệm và hơn thế nữa. Nếu thấy vấn đề không ổn, gây lãng phí, cần phải sửa, tôi sẽ nhảy vào sửa hoặc báo cho người khác, mặc dù có thể đó không phải là việc của tôi. Không có vấn đề gì ở công ty là vấn đề của người khác. Tôi ở trên một chiếc thuyền và tôi sẽ làm tất cả với những người khác để thuyền về đích.

Nhưng trung thành không có nghĩa là tôi phải gắn bó suốt đời. Công ty không phải là gia đình. Mỗi lần nghe sếp nói “chúng ta là một gia đình” tôi bắt đầu đi tìm việc khác. Tôi có bạn ở công ty, nhưng công ty không phải là bạn của tôi. Tôi luôn làm việc hết mình, nhưng tôi cũng luôn cân nhắc các cơ hội khác. Việc đó chẳng có gì là phi đạo đức, vì mối quan hệ giữa hai bên vẫn là thuận mua vừa bán.

Không những yêu cầu người làm thuê phải trung thành một cách vô lý, các ông bà chủ và cả xã hội Việt Nam còn rất xem thường người làm thuê. Tôi tìm trên Google cụm từ “cũng chỉ là làm thuê” thấy có hơn 30 ngàn kết quả. Mới đây một vị giáo sư toán đầu ngành ở Việt Nam tuyên bố “nếu học tốt mà không sáng tạo chỉ là người đi làm thuê“.

Tôi tò mò vì đâu mà xã hội Việt Nam không xem trọng người làm thuê. Có lẽ từ câu châm ngôn “phi thương bất phú“? Tôi đồ rằng văn hóa xem nhẹ người làm thuê có căn nguyên từ văn hóa xem tiền bạc, sự giàu có là thước đo giá trị con người. Ai giàu hơn, ai thành công hơn, người đó ắt thông minh, làm việc chăm chỉ hơn, tài năng hơn, phẩm giá cao hơn, đánh rắm cũng thơm hơn người khác (nhưng kỳ thực, rất có thể chỉ là do họ mới đi ỉa mà thôi).

Nếu ông chủ bà chủ nào cũng xem thường người làm thuê, “chỉ có không làm chủ được mới đi làm thuê”, làm sao họ tuyển được người tài giỏi? Ngược lại, nếu người làm thuê nào cũng ngong ngóng muốn làm chủ, “làm thuê suốt đời sao khá nổi”, làm sao họ an tâm trao dồi để leo lên những nấc thang mới trong chuyên môn của họ?

Phải chẳng đây là căn nguyên tại sao Việt Nam có ít sản phẩm được biết đến rộng rãi trên thế giới? Các doanh nghiệp không thu hút đủ người tài giỏi để làm ra những sản phẩm đẳng cấp. Anh làm marketing giỏi một chút sẽ mở công ty làm tổ chức sự kiện. Chị làm lập trình giỏi một chút sẽ mở công ty làm outsourcing. Kết quả là một đống doanh nghiệp làng nhàng tạo ra một đống sản phẩm làng nhàng.

Bạn là ai?

Khi tôi đi làm, tôi luôn tự hỏi mình một câu thế này : “Mày làm việc này thì có học được cái gì mới không?” “Hôm nay mày sẽ giải quyết thêm được việc gì?”. Xa hơn, tôi hỏi mình “Tháng tới, năm tới mày sẽ phát triển đến mức nào?”

Tôi sợ nhất một công việc dậm chân tại chỗ, sáng xách túi ra khỏi cửa, ngồi đồng 8 tiếng, làm cho xong việc và trở về nhà theo kiểu thoát khỏi ngục tù. Đó không phải là thứ tôi lựa chọn (tất nhiên, thời buổi khó khăn như hiện tại, có được việc làm, nuôi nổi bản thân và chút ít đóng góp cho gia đình thì bạn là người quá may mắn) – có thể là tôi quá tham lam, vừa muốn một công việc mình thích, lại vừa muốn có tiền (vâng, mục đích tối cao của việc đi làm).

Nhưng bản thân tôi ko chấp nhận việc hy sinh tất cả chỉ để kiếm tiền. Tôi muốn mình hoàn thiện hơn, đó là mong ước lớn nhất của bản thân. Tôi nghĩ rằng khi tôi hoàn thiện các kỹ năng của mình, thì tiền sẽ tự tìm đến sau đó. Cho nên tôi nghĩ đi làm cũng giống như đi học vậy. Mỗi ngày tôi sẽ cố gắng tìm ra một “mục đích” để làm và học hỏi ngày hôm đó, để duy trì cái say mê công việc. Tôi sợ mình bị ì nếu ngồi lâu quá, làm một công việc nhàm chán ngày này qua ngày khác rồi đâm ra khó tính cáu bẳn. Tôi sợ nhất và ám ảnh nhất về việc này.

Tôi đã gặp không ít người trẻ, như tôi, giỏi hơn tôi rất nhiều, nhưng họ bị nhét vào những công việc nhạt nhẽo, rồi chào buổi sáng bằng những cái ngáp, dăm cốc cà phê nguội, họ mất hết động lực để phấn đấu, phát triển. Trước đó họ từng nói với tôi: “Tao sẽ học thêm cái này, cái kia, dành tiền đi chỗ này, chỗ khác” nhưng rồi với cái nhịp đều đều lặp lại ngày này qua ngày khác, họ dần cũng chỉ như một cái bóng, chờ tiếng chuông reo báo hết giờ rồi về nhà, vạ vật vài vại bia, ăn bát cơm, lướt nét vài thông tin vô bổ rồi lại nằm ngủ. Họ không còn kể về những ước mơ vẫn cháy trong họ như trước nữa, thay vào đó, họ lo lắng về biên chế, đấu đá, cắt giảm ngân sách, xã hội thời cuộc rồi dần bất mãn với cuộc sống họ hiện có bây giờ.

Đó có lẽ là cái hoảng loạn tuổi hai mươi như tôi đọc ở đâu đó, tự nhiên dừng lại, ngơ ngác nhìn quanh, ko biết mình ở đâu, muốn gì, đi tiếp thế nào. Tôi đã từng như vậy, khoảng thời gian thất nghiệp gia đình nuôi cơm, trợ cấp – tôi thấm thía điều đó. Có những ngày tôi ngủ đến hết trưa, ăn vội một bữa ngoài đường, tạt ra làm cốc cà phê trên phố, đợi các anh em đến rồi đánh bi a đến tối mới mò về ăn bữa cơm qua loa cũng gia đình, ngày này qua ngày khác. Tôi nghĩ ra các thú tiêu khiển, các việc tiêu tiền, để cho mình cảm thấy bận rộn, và “đang sống” – mâu thuẫn ở chỗ tôi không làm ra tiền, không kiếm được tiền lúc ấy. Nếu không có chút ít bản lĩnh, tôi dám chắc tôi đã đánh mất mình vào những việc không hay trong những giây phút như vậy chỉ để có tiền tiêu, để say, để quên.

Nhưng có lẽ phải rất cảm ơn khoảng thời gian “mất phương hướng” đó, gia đình tôi nữa, những người chưa bao giờ đánh mất lòng tin vào tôi trong những khúc quanh của cuộc đời. Tôi quyết định thông báo việc mình thất nghiệp chứ chẳng giấu diếm lấp liếm nó nữa – tôi tự bảo mình phải nhìn thẳng vào vấn đề, rồi giải quyết nó, chứ đừng giả vờ như vấn đề ấy ko tồn tại, và có “phép màu” nào đó sẽ xảy ra với tôi.

Chẳng có cái phép màu nào cả, phải tự bản thân đối diện và giải quyết vấn đề của chính mình. Quay cuồng với nó, bấu víu với những mối quan hệ, những cuộc điện thoại, rồi hàng giờ sửa CV, tìm những việc trên mạng rồi apply liên tục. Đúng vậy, khi bạn toàn tâm toàn ý vào một việc, kiểu gì cũng có đường để giải quyết – và đó mới thực sự là Phép Màu, do chính bạn mang lại cho bản thân.

Rồi cứ thế công việc cứ nối tiếp nhau tìm đến, một người anh giúp đỡ tôi, một người chị cần tìm người viết bài, tôi thoát ra được cái mông lung như đã nói ở phía trên. Nhưng do còn ám ảnh bởi chuỗi ngày thất nghiệp, tôi tự dặn lòng phải hoàn thiện hơn nữa, làm tốt hơn nữa. Tôi không ngại giả làm nhân viên bảo hiểm gọi điện vào số đối tác để kiểm tra thái độ rồi dò hỏi các thông tin, tôi chẳng ngại ngày biên mấy chục cái thư rồi đi chào từng khách hàng, chẳng ngán cái việc giữa trưa nắng gắt nhất có người gọi, có cơ hội, tôi nhảy ngay lên xe, bỏ cơm bỏ thời gian để đến với khách, chăm sóc nâng niu các mối quan hệ để khi cần có thể liên kết được lại với họ.

May mắn là sách giúp tôi thăng bằng lại rất nhiều trong những lúc khủng hoảng, tôi tìm đến sách, một nơi im lặng và tìm lại đam mê. Vừa khéo là hiện tại tôi được làm việc nhiều hơn với chúng, một công việc thêm nếm, nhưng đầy hạnh phúc. May mắn như tôi nói với các bạn của tôi, vì đó là việc tôi rất thích, được đọc và viết những cảm nghĩ của mình, được gặp những người cũng chung niềm đam mê như tôi, và biến nhiều nhiều dự định dở dang thành hiện thực.

Hiện tại, khi viết những dòng chữ này chia sẻ với mọi người ngày đầu tuần, tôi biết ơn cuộc sống và những bài học được ban tặng. Tôi thấy mình luôn là một người may mắn, gặp nhiều người tốt và cơ hội lớn. Và vì sợ thất nghiệp (luôn là vậy), nên tôi hay lảm nhảm mình phải chuyên nghiệp hơn nữa, nếu như tôi ngu dốt hơn người ta, thì tôi phải cố thêm gấp đôi gấp ba để bù lại cái thiếu hụt đó. Đặt cho mình nhiều mục tiêu mới phía trước để ép mình phải cố gắng, đặt ra các dead line chứ ko phải là timeline nữa để không được chây ỳ. Thành ra tôi bây giờ sinh ra cái tính cầu toàn đáng ghét, việc nào cũng muốn phải hoàn thành, và thực hiện nó tận tâm nhất có thể, có lẽ vì thế mà hiện giờ tôi Stress còn nhiều hơn thời gian trước, nhưng thôi, đó vẫn là cái Stress dễ chịu.

Chưa biết rồi mai này thế nào, tôi có thêm thắt được cái gì mới không, nhưng nếu để dừng lại ngó quanh một lần nữa vào lúc này, tôi biết mình phải làm gì, đi từ đâu, hoàn thiện thêm phần nào trong những thiếu hụt mà bản thân đang gặp. Tôi cũng nhìn ra tôi của 1 tháng tới, 3 tháng tiếp theo, và mục đích của 1 năm trước mắt là gì.

Tôi mong cho các bạn tìm được mục đích của những việc mình làm hiện giờ, và sức khỏe để thực hiện chúng. Hãy chăm chỉ, hãy dậy sớm hơn, ăn sáng đầy đủ, làm cho mình bận rộn nhất có thể! Hãy sống. Hãy đối diện với vấn đề của bản thân, nhìn thẳng vào nó, tôi tin rằng bạn sẽ có cách giải quyết, và tìm được một con đường cho riêng mình, dù ngắn hay dài để đi tới thành công.

Ngày hôm qua có một người chia sẻ trên tường của tôi đoạn viết này:

“Mới đây tôi quên mật khẩu Email. Câu hỏi bảo mật của tôi (đặt từ nhiều năm trước) là: “Lúc lớn lên bạn muốn trở thành ai?”.Tôi không thể nhớ nổi câu trả lời ban đầu của tôi…

Tôi tự hỏi là không biết bao nhiêu người đã lạc đường; và họ có bao giờ tìm lại được ước mơ của họ không?”

Còn bạn thì sao?

Chúc cả nhà một tuần làm việc hiệu quả!

 

From Mann up

Review chuyện đi đăng ký nhận trợ cấp thất nghiệp 2018

Mình nghỉ việc công ty cũ từ 03/2018, trước đó cũng tham khảo google các từ khóa: “thủ tục nhận thủ tục trợ cấp thất nghiệp” để chuẩn bị tinh thần đi đăng ký nhưng thấy các bài tư vấn luật dài lê thê mà đọc xong chả hiểu gì, đi làm rồi thì thấy mọi thứ cũng không phức tạp, vì vậy mình viết bài này hướng dẫn cho các bạn.

Trước hết, cần hiểu rõ Điều kiện nhận trợ cấp thất nghiệp

Chúng ta đi làm ở các công ty có đóng bảo hiểm, hàng tháng khi nhận lương, chúng ta bị trừ 10.5% tiền đóng Bảo hiểm (theo mức lương công ty khai báo). Trong 10.5% đó có 1% gọi là Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN).

Theo luật, điều kiện để được hưởng trợ cấp thất nghiệp là:

  • Đóng đủ 12 tháng Bảo hiểm thất nghiệp trở lên trong thời gian 24 tháng trước khi người lao động chấm dứt hợp đồng lao động đối với các trường hợp: Hợp đồng lao động không xác định thời hạn  và hợp đồng có xác định thời hạn.
  • Đóng đủ 12 tháng Bảo hiểm thất nghiệp trở lên trong thời gian 36 tháng trước khi người lao động chấm dứt hợp đồng lao động đối với các trường hợp: Ký kết hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn từ đủ 3 tháng đến dưới 12 tháng.

Một lưu ý rất quan trọng: Trong thời hạn 90 ngày từ ngày nghỉ việc (tính theo ngày trong Quyết định nghỉ việc), phải đi đăng ký nhận trợ cấp thất nghiệp nếu có nhu cầu hưởng. Đến ngày 91 là không giải quyết nhé.

Chuẩn bị gì trước khi đi đăng ký trợ cấp thất nghiệp?

Chúng ta cần chuẩn bị:

  • Quyết đinh thôi việc của công ty, chuẩn bị thêm luôn 1 bản công chứng
  • Sổ Bảo hiểm, chuẩn bị thêm 1 bản photo
  • CMND hoặc Căn cước công dân
  • Ảnh 4×6, chỗ mình làm là cần 1 ảnh, để mở thẻ ATM Agribank nhận tiền, mình không rõ nơi khác có dùng ngân hàng Agribank hay không. (cứ mang cho chắc)

Làm thủ tục đăng ký nhận trợ cấp thất nghiệp

Các bạn tìm trên google trung tâm nào gần nhà và đến sớm, lưu ý việc đầu tiên khi đến là quan sát nếu có phải lấy số thứ tự thì lấy ngay vì rất đông người. Sau đó tìm người hướng dẫn nhờ họ xem hồ sơ và hướng dẫn viết các mẫu đơn từ trước khi vào nộp. Việc xử lý hồ sơ là rất lâu nên các bạn chịu khó đến sớm và lấy số thứ tự càng sớm càng tốt để tránh đợi lâu, rất sốt ruột.

Một mẹo nhỏ cho các bạn là nếu lỡ dậy muộn hay đi muộn, cứ lấy số bình thường, để ý nếu đợi lâu quá thì mang số thứ tự đó về chiều quay lại, khi quay lại đưa số thự tự ra trình bày là do sáng đông quá không đợi được nên phải về. Như mình làm ở Trần Phú – Hà Đông là các cán bộ khá linh động và dễ chịu.

Mẹo 2: khi khai báo làm thẻ ATM, nhớ chọn phần báo số dư qua SMS cho tiện việc theo dõi tiền về.

Sau bao lâu nhận được tiền trợ cấp

Sau khi hồ sơ của các bạn được xử lý, cán bộ sẽ đưa giấy hẹn trả kết quả duyệt hồ sơ cho bạn. Đến ngày hẹn (khoảng 20 ngày) bạn lại phải lên xếp hàng một lần nữa và nếu được duyệt, bạn sẽ nhận thông tin số tháng được hưởng, số tiền được hưởng hàng tháng, kèm thẻ ATM và ngày có tiền vào ATM (TH của mình là được sau hẹn 10 ngày làm việc sẽ có tiền vào thẻ ATM, nhưng thực tế tầm 5 ngày).

Một lưu ý là số tiền hưởng trả hàng tháng, theo số tháng mà bạn được nhận, hàng tháng phải lên trình báo thì mới được trả tiền tháng đó. Không lên là không được nhận.

Tổng kết

Trên đây là quá tình review việc đi đăng ký nhận trợ cấp thất nghiệp, cho đến nay mình đã nhận được tháng đầu tiên và tháng tiếp theo sẽ phải lên khai báo tiếp.

Hi vọng giúp ích được cho các bạn. Xin cảm ơn đã đọc.

Copyright © 2020 cuatao.net

Theme by Anders NorenUp ↑